Ba Nghị định góp phần hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Một trong những văn bản nổi bật là Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, có hiệu lực thi hành từ ngày 31/8/2026. Nghị định được ban hành nhằm bảo đảm sự thống nhất với Luật Đất đai, Luật Xử lý vi phạm hành chính và các quy định pháp luật mới liên quan đến tổ chức bộ máy, thanh tra, chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, văn bản nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Nghị định số 123/2024/NĐ-CP, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.

Nghị định số 281/2026/NĐ-CP tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định về nguyên tắc xác định hành vi vi phạm, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử phạt và thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Bên cạnh đó, văn bản bổ sung một số quy định nhằm bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật, như nguyên tắc xử phạt đối với trường hợp vợ chồng có chung quyền sử dụng đất, quy định về xử phạt tại đơn vị hành chính đặc khu và điều chỉnh một số nội dung liên quan đến đăng ký biến động đất đai, thủ tục hành chính, chức danh có thẩm quyền xử phạt theo mô hình tổ chức mới. 

Cùng với đó, Nghị định số 268/2026/NĐ-CP về khuyến nông  được ban hành và có hiệu lực từ ngày 20/8/2026, thay thế Nghị định số 83/2018/NĐ-CP. Đây là bước đổi mới quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế, chính sách về khuyến nông trong bối cảnh phát triển nông nghiệp hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị định được xây dựng trên cơ sở các chủ trương lớn của Đảng về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn khi hoạt động khuyến nông đang đứng trước những đòi hỏi mới về phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, sản xuất theo chuỗi giá trị và thích ứng với biến đổi khí hậu. 

Nghị định gồm 06 chương, 24 điều, quy định đầy đủ về phương thức hoạt động khuyến nông, hình thức chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp, đối tượng thực hiện và tiếp nhận chuyển giao công nghệ, cùng các chính sách hỗ trợ hoạt động khuyến nông. Điểm mới đáng chú ý là bổ sung các quy định về khuyến nông cộng đồng; khuyến khích sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, nghệ nhân, nông dân sản xuất giỏi; thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời tăng cường hỗ trợ phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và xây dựng các chuỗi giá trị nông sản. Nghị định cũng tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khuyến nông. 

Bên cạnh hai nghị định nêu trên, Chính phủ cũng ban hành Nghị định số 263/2026/NĐ-CP quy định về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và bãi bỏ Nghị định số 10/2024/NĐ-CP. Nghị định được ban hành tạo cơ sở pháp lý cho việc tổ chức, quản lý và phát triển các khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo quy định của pháp luật.

Việc ban hành đồng thời các nghị định trên tiếp tục khẳng định quyết tâm của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch cho phát triển ngành nông nghiệp và môi trường. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thúc đẩy cải cách hành chính, phát huy vai trò của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển bền vững của ngành nông nghiệp và môi trường.

CTTĐT