Nhiều quy định mới về xây dựng thói quen phân loại rác

Chậm nhất là ngày 31-12-2024 sẽ áp dụng giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình, cá nhân dựa trên khối lượng hoặc thể tích chất thải đã được phân loại. 

* Cụ thể hóa quản lý chất thải rắn sinh hoạt

Luật BVMT năm 2020 gồm 16 chương, 171 điều (giảm 4 chương, tăng 1 điều so với Luật BVMT năm 2014). Trong đó, đáng chú ý là mục 2, chương VI về quản lý chất thải rắn sinh hoạt quy định những điểm mới trong việc thu phí rác thải dựa trên khối lượng hoặc thể tích đã phân loại. Hay quy định phân loại, lưu giữ, chuyển giao chất thải rắn sinh hoạt cụ thể đối với hộ gia đình tại đô thị và hộ gia đình tại nông thôn.

Khoản 1, Điều 77 Luật BVMT năm 2020 nêu rõ, UBND các cấp lựa chọn cơ sở thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt thông qua hình thức đấu thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu; trường hợp không thể lựa chọn thông qua hình thức đấu thầu thì thực hiện theo hình thức đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.

Cụ thể, với giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình, cá nhân được tính toán theo căn cứ phù hợp với quy định của pháp luật về giá; dựa trên khối lượng hoặc thể tích chất thải đã được phân loại; chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế, chất thải nguy hại phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân đã được phân loại riêng thì không phải chi trả giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý.

Ngoài ra, Luật BVMT năm 2020 còn quy định rõ điểm tập kết, trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt phải có các khu vực khác nhau để lưu giữ các loại chất thải rắn sinh hoạt đã được phân loại, bảo đảm không để lẫn các loại chất thải đã được phân loại với nhau. Ngoài ra UBND các cấp có trách nhiệm bố trí mặt bằng điểm tập kết, trạm trung chuyển đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về BVMT theo quy định của Bộ TN-MT.

Luật sư Ngô Văn Định, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật (Hội Luật gia tỉnh Đồng Nai) cho biết thêm, trong 5 điều của mục 2, chương VI Luật BVMT năm 2020 còn có những điểm mới như: nêu rõ chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân được phân loại theo nguyên tắc chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm; chất thải rắn sinh hoạt khác (Khoản 1, Điều 75). Hay theo Khoản 2, Điều 77 Luật BVMT năm 2020, cơ sở thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt có quyền từ chối thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân không phân loại, không sử dụng bao bì đúng quy định và thông báo cho cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra, xử lý theo quy định của pháp luật (trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng bao bì của chất thải rắn sinh hoạt khác).