Sáng 7/8, Hội đồng Tư vấn đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước trên địa bàn TP.HCM tổ chức họp đánh giá hiện trạng an toàn các hồ chứa và cho ý kiến về phương án tích nước năm 2026.
Báo cáo tại hội nghị, ông Nguyễn Đăng Luân, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần EWATER cho biết, kết quả khảo sát cho thấy hệ thống 36 hồ chứa trên địa bàn TP.HCM hiện cơ bản đáp ứng yêu cầu an toàn, phục vụ hiệu quả các nhiệm vụ cấp nước sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, cắt giảm lũ, phòng cháy chữa cháy rừng và nuôi trồng thủy sản. Trong đó, 30 hồ đang vận hành ổn định theo quy trình đã được phê duyệt.
Tuy nhiên, đơn vị tư vấn cũng xác định 5 hồ gồm: Bút Thiền, Minh Đạm, Suối Cát, Châu Pha và Sông Hỏa xuất hiện các dấu hiệu hư hỏng như thấm thân đập, sạt lở mái đập hoặc bồi lấp tràn xả lũ. Dù chưa ở mức mất an toàn, những tồn tại này nếu không được xử lý kịp thời có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành cũng như tuổi thọ công trình. Các hư hỏng cần sớm được xử lý để bảo đảm khả năng vận hành lâu dài. Trong đó, hồ Bút Thiền bị bồi lấp hoàn toàn tràn xả lũ và sạt lở mái đập, hồ Minh Đạm xuất hiện thấm chân đập và bồi lấp khu vực cống lấy nước. Ba hồ còn lại ghi nhận nhiều vị trí thấm tại thân và chân đập.
Đơn vị tư vấn kiến nghị tăng cường quan trắc, vận hành hồ ở mực nước an toàn và đẩy nhanh triển khai các dự án sửa chữa theo kế hoạch. Riêng hồ Đất Dốc (đặc khu Côn Đảo) chưa được đưa vào khai thác do chưa hoàn tất tích nước thử tải và nghiệm thu, cần tiếp tục theo dõi quan trắc trước khi vận hành chính thức.
“Công tác kiểm định an toàn đập cần được đẩy nhanh khi nhiều hồ đã đến thời hạn kiểm định hoặc chưa được kiểm định do đang sửa chữa, nâng cấp. Hệ thống quan trắc cũng còn nhiều hạn chế. Hiện mới có một số hồ lớn được đầu tư hệ thống SCADA và trạm quan trắc tự động, trong khi nhiều hồ khác vẫn thiếu thiết bị theo dõi thấm, lún và khí tượng thủy văn phục vụ công tác vận hành”, ông Luân đánh giá.
Ông Nguyễn Minh Chánh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM nhấn mạnh, việc rà soát an toàn 36 hồ chứa không chỉ nhằm đánh giá hiện trạng công trình mà còn là bước quan trọng để đổi mới phương thức quản lý hồ đập theo hướng hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
TP.HCM sẽ tăng cường đầu tư hệ thống quan trắc, giám sát theo thời gian thực, từng bước hiện đại hóa công tác quản lý và vận hành an toàn hồ chứa. Ảnh: Lê Bình.
Theo ông Nguyễn Minh Chánh, hệ thống hồ chứa trên địa bàn thành phố hiện vẫn được quản lý, vận hành cơ bản ổn định. Tuy nhiên, trước tác động của biến đổi khí hậu và diễn biến ngày càng khó lường của mưa bão, các đơn vị quản lý tuyệt đối không được chủ quan.
“Mặc dù dự báo lượng mưa năm 2026 giảm khoảng 5 - 15% so với trung bình nhiều năm, việc xây dựng phương án tích nước vẫn phải được tính toán khoa học, bảo đảm vừa an toàn công trình, vừa đáp ứng nhu cầu cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt và phát triển kinh tế - xã hội”, ông Chánh chỉ đạo.
Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho biết, thành phố đang giao Sở nhiều nhiệm vụ liên quan đến phòng, chống ngập, trong đó hệ thống hồ chứa và công trình thủy lợi sẽ giữ vai trò quan trọng trong điều tiết nguồn nước, phối hợp với hệ thống thoát nước đô thị nhằm nâng cao khả năng ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Một trong những định hướng được ông Chánh đặc biệt nhấn mạnh là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý hồ đập.
“Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM sẽ tổ chức các hội nghị chuyên đề để trao đổi sâu về chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu, hệ thống quan trắc và giám sát vận hành theo thời gian thực. Đồng thời, các địa phương cần khẩn trương rà soát việc kiểm định an toàn đập, cập nhật quy trình vận hành theo các quy định mới và tăng cường quản lý đất đai trong phạm vi bảo vệ công trình”, ông Chánh thông tin.
Ông Nguyễn Minh Chánh yêu cầu các đơn vị quản lý thủy lợi và địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý an toàn hồ chứa. Ảnh: Lê Bình.
Ông Nguyễn Minh Chánh yêu cầu các đơn vị quản lý khẩn trương khắc phục các khiếm khuyết đã được Hội đồng chỉ ra, đặc biệt là các vị trí thấm, sạt lở, bồi lấp và những nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn đập.
Tới đây, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM sẽ tiếp tục duy trì công tác đánh giá an toàn hồ đập định kỳ trước và sau mùa mưa, kết hợp khảo sát thực địa và ứng dụng công nghệ trong quản lý, nhằm nâng cao chất lượng vận hành, bảo đảm an toàn công trình và an ninh nguồn nước trên địa bàn thành phố.