Nhằm cụ thể hóa Kết luận số 75-KL/TW, TP.HCM xác định chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính là những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của Thành phố trong giai đoạn mới, hướng tới phát thải ròng bằng “0” vào năm 2045, góp phần cùng cả nước thực hiện mục tiêu Net Zero 2050.
Chuyển đổi xanh trở thành động lực phát triển
Triển khai Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới, TP.HCM đang khẩn trương hoàn thiện Chương trình hành động của Thành ủy với cách tiếp cận mới; trong đó, môi trường không chỉ là yêu cầu cần được bảo vệ mà còn là nền tảng, động lực cho quá trình chuyển đổi xanh của Thành phố.
Thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy và UBND TP.HCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì, khẩn trương phối hợp với các Sở, ngành tham mưu xây dựng dự thảo Chương trình hành động của Thành ủy thực hiện Kết luận số 75-KL/TW. Hiện tại, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đã trình UBND Thành phố tại Công văn số 25506/STNMT-KTTV ngày 10/8/2026 trình Ban Thường vụ Thành ủy.
Điểm đáng chú ý trong dự thảo là chuyển đổi xanh được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với tăng trưởng kinh tế, đổi mới mô hình sản xuất, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính. Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển, từ việc chủ yếu kiểm soát tác động của môi trường sang chủ động định hình một mô hình về tăng trưởng xanh, các-bon thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Nếu Nghị quyết số 24-NQ/TW năm 2013 - Nghị quyết chuyên đề đầu tiên của Đảng đặt biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường trong một khung chính sách thống nhất thì Kết luận số 75-KL/TW năm 2026 cũng đã bổ sung và nâng tầm vị trí của môi trường, từ một lĩnh vực quản lý chuyên ngành trở thành "điều kiện, nền tảng cho chuyển đổi xanh" và là "một trong những động lực phát triển kinh tế".
Từ những định hướng lớn trên, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ nâng cao năng lực quản trị môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu; kiểm soát chặt các nguồn thải lớn; xử lý các vấn đề môi trường bức xúc; thúc đẩy không gian xanh, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế các-bon thấp. Tầm nhìn đến năm 2045, Thành phố cũng sẽ có môi trường sống trong lành, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, góp phần cùng cả nước thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, để hiện thực hóa các định hướng này, dự thảo Chương trình hành động của Thành ủy TP.HCM cụ thể hóa 18 chỉ tiêu của Kết luận số 75-KL/TW thành 18 chỉ tiêu phù hợp với đặc thù của Thành phố; trong đó, nhóm chỉ tiêu về tăng trưởng xanh và giảm phát thải khí nhà kính tác động trực tiếp trong quá trình chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh, bền vững.
Trong đó, đến năm 2030, ngoài dành nguồn lực tài chính cho công tác bảo vệ môi trường tối thiểu 2%/năm, TP.HCM cũng sẽ đảm bảo các cơ sở đang hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc diện quan trắc tự động phải lắp đặt, truyền số liệu đạt tỷ lệ 100%; 100% cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải đạt quy chuẩn môi trường; Chỉ số chất lượng không khí (AQI) ở mức tốt và trung bình trong năm tối thiểu 80%.
Từng bước hình thành đô thị xanh, các-bon thấp
Theo định hướng dự thảo Chương trình hành động của Thành ủy TP.HCM, chuyển đổi xanh, giảm phát thải khí nhà kính sẽ không dừng ở việc triển khai một số dự án mà hướng tới thay đổi phương thức quản trị và mô hình phát triển. Trong đó, TP.HCM đề xuất đến năm 2030, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý đạt 100% ở cả khu vực đô thị và nông thôn; kiểm soát chôn lấp trực tiếp dưới 10%.
TP.HCM đặt tỷ trọng kinh tế xanh chiếm tối thiểu 10% GRDP; tối thiểu 10% khu công nghiệp chuyển đổi theo hướng sinh thái. Ảnh: Hồng Thủy.
TP.HCM cũng định hướng tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm tiêu hao năng lượng trên GRDP từ 1-1,5% mỗi năm; việc chuyển đổi khu công nghiệp theo hướng sinh thái cũng sẽ được đẩy mạnh; hướng đến sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, giảm chất thải và tăng khả năng trao đổi, tái sử dụng của các doanh nghiệp trong phát triển khu công nghiệp.
TP.HCM đặt mục tiêu có tối thiểu 500 công trình xanh sẽ được chứng nhận vào năm 2030. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu giảm tiêu thụ năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao khả năng chống chịu của công trình trước tác động của biến đổi khí hậu; đồng thời, phát triển cây xanh, công viên và phục hồi mảng xanh gắn với kênh rạch và mặt nước đô thị; phát triển cây xanh gắn với quy hoạch phát triển đô thị - nông thôn, thích ứng biến đổi khí hậu và nâng cao các chỉ số môi trường của Thành phố.
TP.HCM cũng chú trọng thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo đó, Thành phố sẽ cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu, triển khai Kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2075; hoàn thiện hệ thống đê bao, cống ngăn triều, thoát nước và phát triển mạng lưới trạm khí tượng thủy văn chuyên dùng. Đây cũng là một phần của chiến lược thích ứng khí hậu và xây dựng đô thị các-bon thấp.
Đặc biệt, đến năm 2030, TP.HCM đặt tỷ trọng kinh tế xanh chiếm tối thiểu 10% GRDP; tối thiểu 10% khu công nghiệp chuyển đổi theo hướng sinh thái; năng lượng tái tạo đạt tối thiểu 25%; và giảm phát thải khí nhà kính tối thiểu 9% so với kịch bản phát triển thông thường. Đây là những chỉ tiêu có tính nền tảng về chuyển đổi xanh, giảm phát thải, liên quan trực tiếp đến năng lượng, công nghiệp và quy hoạch đô thị.
Dự thảo Chương trình hành động của Thành ủy TP.HCM xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong giai đoạn 2026-2030. Theo đó, các nhiệm vụ, giải pháp được TP.HCM yêu cầu thực hiện theo nguyên tắc 6 rõ: “Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm và rõ kết quả”. Trong đó, năm 2026 được xác định là năm khẩn trương cụ thể hóa Kết luận số 75/KL-TW bằng các cơ chế, chính sách và kế hoạch hành động cụ thể; đồng thời, tập trung xử lý ngay các điểm nóng về môi trường.
Trong lộ trình dài hạn, chuyển đổi xanh và giảm phát thải rất cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Với vai trò là Cơ quan Thường trực, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM được giao làm đầu mối tham mưu, đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp và báo cáo kết quả thực hiện; chủ trì các nhiệm vụ về kiểm soát ô nhiễm, quản lý chất lượng môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và giảm phát thải khí nhà kính trên toàn địa bàn thành phố.
Chương trình hành động của Thành ủy TP.HCM tập trung vào 3 trụ cột chính, gồm: Giải quyết các vấn đề môi trường bức xúc ô nhiễm không khí, nguồn nước kênh rạch nội thành và phân loại, xử lý chất thải rắn; chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm rủi ro thiên tai và cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu; đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp, gắn với chuyển đổi số và hợp tác quốc tế về môi trường.