Xăng tăng, xe điện 'lên ngôi': [Bài 2] Tiện lợi, tiết kiệm nhưng còn nhiều nỗi lo

Trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng cao và áp lực giảm phát thải ngày càng lớn, xe điện đang dần trở thành lựa chọn được nhiều người dân và doanh nghiệp vận chuyển cân nhắc. Tuy nhiên, đằng sau lợi thế về chi phí và môi trường, việc chuyển đổi sang xe điện vẫn khiến không ít người băn khoăn bởi những bất tiện trong quá trình sử dụng, đặc biệt là hạ tầng sạc, thời gian sạc pin và điều kiện sử dụng tại các khu chung cư.

Tiết kiệm nhưng chưa thật sự thuận tiện

Không thể phủ nhận lợi thế lớn nhất của xe điện là chi phí vận hành thấp hơn đáng kể so với xe xăng.

Theo tính toán của nhiều người sử dụng, chi phí sạc điện cho một chiếc xe máy điện thường chỉ bằng 1/3, thậm chí 1/4 so với chi phí đổ xăng cho cùng quãng đường di chuyển. Đây là lý do khiến nhiều người bắt đầu cân nhắc chuyển đổi phương tiện, đặc biệt trong bối cảnh giá xăng biến động mạnh.

Anh Trần Duy Nhất, một tài xế giao hàng công nghệ tại Hà Nội cho biết, chi phí xăng chiếm phần lớn trong thu nhập hằng ngày của anh.

“Mỗi ngày tôi chạy khoảng 100-120 km. Nếu dùng xe xăng thì tiền xăng mất khoảng hơn 100 nghìn đồng. Xe điện thì tiền sạc rẻ hơn rất nhiều nên tôi cũng đang tính đổi xe để giảm chi phí”, anh Nhất chia sẻ.

Tuy nhiên, theo anh Nhất, dù chi phí thấp hơn, xe điện vẫn chưa thật sự thuận tiện đối với những người làm nghề cần di chuyển liên tục. “Xe điện chạy trong nội thành thì ổn, nhưng nếu hết pin giữa ngày mà không có chỗ sạc thì rất bất tiện. Với người chạy dịch vụ, thời gian là thu nhập nên nhiều người vẫn còn do dự”, anh Nhất nói.

Một số chung cư đã bố trí khu vực sạc riêng cho xe máy điện, song nhiều nơi vẫn chưa có hạ tầng sạc phù hợp. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Không ít người lao động cũng lo ngại về độ bền của pin - bộ phận có giá trị cao nhất trong xe điện. “Pin nếu xuống cấp nhanh thì chi phí thay thế khá lớn. Vì vậy nhiều người vẫn phải cân nhắc kỹ trước khi quyết định đổi xe”, anh Nhất cho biết thêm.

Hạ tầng sạc vẫn là “điểm nghẽn” lớn nhất

Theo nhiều chuyên gia năng lượng, hạ tầng sạc xe điện hiện vẫn là rào cản lớn nhất đối với việc phổ biến xe điện tại Việt Nam.

Tại các thành phố lớn, số lượng trạm sạc đang tăng lên nhưng chưa thực sự phủ rộng. Trong khi đó, nhu cầu sử dụng xe điện lại đang tăng nhanh, đặc biệt trong lĩnh vực giao hàng và vận chuyển đô thị.

Đối với những người sống trong nhà riêng, việc sạc xe tại nhà khá thuận tiện. Tuy nhiên, với cư dân sống trong các khu chung cư hoặc nhà trọ, câu chuyện sạc xe lại vô cùng nan giải.

Chị Lê Thị Thu, cư dân một khu chung cư tại Hà Nội cho biết, chị từng có ý định mua xe điện nhưng vẫn chưa thực hiện vì lo ngại vấn đề sạc pin.

“Ở chung cư thì không phải chỗ để xe nào cũng có ổ điện. Nếu muốn sạc thì phải xin phép ban quản lý tòa nhà hoặc kéo dây điện rất bất tiện”, chị Thu chia sẻ.

Theo chị Thu, nếu hạ tầng sạc tại các khu chung cư được đầu tư đồng bộ hơn, nhiều cư dân sẽ mạnh dạn chuyển sang xe điện. “Thực ra xe điện rất tiết kiệm và sạch sẽ, nhưng điều kiện sử dụng chưa thuận tiện nên nhiều người vẫn còn ngại”, chị Thu nói.

Không chỉ người dân, Ban quản lý các khu chung cư cũng đang đối mặt với nhiều thách thức khi nhu cầu sạc xe điện tăng lên.

Anh Nguyễn Hùng - Đại diện Ban quản lý Chung cư VOV, đường Lương Thế Vinh (phường Đại Mỗ, thành phố Hà Nội) cho biết, thời gian gần đây nhiều cư dân quan tâm về việc lắp đặt điểm sạc xe điện tại tầng hầm gửi xe.

“Chúng tôi ghi nhận nhu cầu này ngày càng tăng, nhưng việc triển khai không đơn giản vì phải tính toán về hệ thống điện và an toàn phòng cháy chữa cháy”, anh Hùng cho biết.

Anh Hùng kiểm tra độ an toàn các ổ sạc xe máy điện tại tầng hầm chung cư. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Theo Ban quản lý, nếu nhiều xe điện cùng sạc tại một khu vực và cùng thời điểm, hệ thống điện của tòa nhà phải được thiết kế phù hợp để tránh quá tải. Ngoài ra, các quy định về an toàn cháy nổ cũng cần được xem xét kỹ lưỡng.

“Việc lắp đặt trạm sạc cần có thiết kế riêng, hệ thống bảo vệ và giám sát. Đây là vấn đề cần sự phối hợp giữa chủ đầu tư, ban quản lý các tòa nhà và cơ quan chức năng”, anh Hùng cho hay.

Chính vì vậy, hiện nay, tại nhiều khu chung cư, việc sạc xe điện vẫn chủ yếu do người dân tự tìm cách giải quyết, khiến không ít người cảm thấy bất tiện.

Người chạy dịch vụ lo mất thời gian sạc

Đối với những người làm nghề giao hàng, vận chuyển hoặc xe ôm công nghệ, thời gian là yếu tố quyết định thu nhập. Vì vậy, thời gian sạc pin của xe điện trở thành một trong những vấn đề khiến họ cân nhắc.

Anh Nguyễn Văn Nam, một nhân viên giao hàng tại Hà Nội cho biết, trung bình mỗi ngày anh chạy hơn 120 km để giao đơn.

“Nếu chạy xe xăng thì chỉ cần vài phút là đổ đầy bình. Nhưng xe điện nếu hết pin phải sạc vài tiếng thì rất khó làm việc”, anh Nam nói.

Theo anh Nam, một số đồng nghiệp của anh đã chuyển sang sử dụng xe điện, nhưng họ phải tính toán kỹ lịch làm việc để tránh tình trạng hết pin giữa ngày. “Nếu có thêm nhiều trạm sạc nhanh hoặc điểm đổi pin thuận tiện thì xe điện sẽ phù hợp hơn với người chạy dịch vụ”, anh Nam nhận xét.

Dù đã có một số chung cư bố trí trạm sạc cho xe điện, nhưng hạ tầng này vẫn còn khá hạn chế. Ảnh: Minh Khang.

Từ góc độ doanh nghiệp, một số đơn vị giao hàng cũng đang thử nghiệm sử dụng xe điện cho đội ngũ nhân viên. Tuy nhiên, phần lớn vẫn triển khai ở quy mô nhỏ để đánh giá hiệu quả vận hành trước khi mở rộng.

Anh Long - Quản lý đội giao hàng tại Hà Nội cho biết: “Xe điện có lợi thế về chi phí và môi trường, nhưng để áp dụng đại trà thì cần có hạ tầng sạc thuận tiện để người lao động không bị gián đoạn công việc”.

Có thể thấy, dù mang lại lợi ích rõ rệt về chi phí vận hành và môi trường, xe điện vẫn chưa thực sự trở thành lựa chọn phổ biến với nhiều người dân do những bất tiện trong quá trình sử dụng.

Từ hạ tầng sạc chưa phủ rộng, thời gian sạc pin còn dài cho tới những vướng mắc trong việc lắp đặt điểm sạc tại các khu chung cư, tất cả cho thấy quá trình chuyển đổi sang phương tiện điện không chỉ là câu chuyện của người tiêu dùng mà còn phụ thuộc rất lớn vào quy hoạch hạ tầng và các chính sách hỗ trợ đi kèm.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng mạng lưới trạm sạc đồng bộ, hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật và ban hành cơ chế khuyến khích đầu tư hạ tầng sẽ đóng vai trò quyết định để xe điện có thể phát triển bền vững.