Là một trong những doanh nghiệp đầu tiên thực hiện giao dịch ngay sau khi sàn giao dịch carbon chính thức mở cửa, AES Việt Nam coi đây là cột mốc đáng nhớ đối với cả doanh nghiệp và quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam.
Theo ông Oliver Marquette, Tổng Giám đốc AES Việt Nam, các thị trường carbon đã được phát triển tại nhiều quốc gia và chứng minh hiệu quả trong việc thúc đẩy giảm phát thải thông qua cơ chế thị trường.
“Thị trường carbon giúp xác lập giá của carbon và để các lực lượng thị trường tìm ra giải pháp hiệu quả nhất nhằm giảm phát thải. Vì vậy, việc Việt Nam xây dựng thị trường carbon của riêng mình là một dấu mốc rất quan trọng”, ông nói.
Ông Oliver Marquette, Tổng Giám đốc AES Việt Nam. Ảnh: Khánh Ly.
Ông cho biết AES Việt Nam đã thực hiện giao dịch chỉ vài phút sau khi phiên giao dịch đầu tiên bắt đầu.
“Chúng tôi rất tự hào khi được tham gia vào khoảnh khắc mang tính lịch sử này và sẽ tiếp tục là một thành viên tích cực của thị trường trong thời gian tới”, ông chia sẻ.
Carbon sẽ trở thành một yếu tố định giá quan trọng
Theo ông Oliver Marquette, ý nghĩa lớn nhất của thị trường carbon không nằm ở hoạt động mua bán tín chỉ mà ở việc hình thành mức giá cho phát thải khí nhà kính. Khi carbon có giá, các doanh nghiệp phát thải sẽ phải đưa yếu tố này vào bài toán sản xuất, từ đó tạo động lực đầu tư vào công nghệ sạch và các nguồn năng lượng phát thải thấp.
Đối với AES Việt Nam, một doanh nghiệp sản xuất điện, lượng khí nhà kính phát sinh từ hoạt động phát điện sẽ phải được bù đắp bằng việc mua hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon trên thị trường.
“Mỗi tấn carbon phát thải đều cần được bù đắp bằng tín chỉ carbon. Đây sẽ trở thành một hoạt động rất quan trọng đối với doanh nghiệp”, ông cho biết.
Bảng điện tử ghi nhận các giao dịch ngay sau khi sàn giao dịch carbon trong nước chính thức vận hành. Ảnh: Trung Nguyên.
Theo kinh nghiệm của AES tại châu Âu, chi phí mua quyền phát thải hiện đã trở thành một cấu phần đáng kể trong tổng chi phí vận hành của các nhà máy điện than. Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi chiến lược đầu tư và thúc đẩy phát triển các nguồn điện có lượng phát thải thấp hơn như điện khí, thủy điện và năng lượng tái tạo.
Ông nhận định, khi thị trường carbon phát triển đầy đủ, cơ chế này sẽ góp phần tái định hình kinh tế ngành điện, tạo động lực thực chất cho quá trình khử carbon của Việt Nam.
Thời điểm phù hợp với Việt Nam
Trước ý kiến cho rằng Việt Nam triển khai thị trường carbon muộn hơn nhiều quốc gia, Tổng Giám đốc AES Việt Nam cho rằng mỗi quốc gia đều có lộ trình phát triển riêng và Việt Nam đang đi đúng tiến độ.
Theo ông, ngay cả châu Âu cũng mất nhiều năm để xây dựng khung pháp lý, hoàn thiện cơ chế và phát triển đủ số lượng doanh nghiệp tham gia trước khi thị trường carbon vận hành hiệu quả.
“Tôi không cho rằng Việt Nam đi chậm. Đây là một quá trình phát triển tự nhiên và hiện nay là thời điểm phù hợp để đưa thị trường vào hoạt động”, Tổng giám đốc AES Việt Nam nói thêm.
Ông cũng đánh giá cao kế hoạch của Việt Nam trong việc mở rộng thị trường từ năm 2029, khi nhiều doanh nghiệp sẽ chính thức tham gia giao dịch. Theo ông, giai đoạn hiện nay là cơ hội để các doanh nghiệp làm quen với quy trình giao dịch, tích lũy kinh nghiệm và chuẩn bị cho thị trường quy mô lớn trong tương lai.
Đối với AES Việt Nam, giao dịch đầu tiên chủ yếu mang ý nghĩa thử nghiệm quy trình hơn là giá trị tài chính. “Điều quan trọng là học cách thị trường vận hành, tìm kiếm đối tác giao dịch và chuẩn bị tốt cho giai đoạn tiếp theo”, ông chia sẻ.
Với kinh nghiệm nhiều năm giao dịch carbon tại các thị trường quốc tế, AES Việt Nam có lợi thế nhất định khi tham gia từ những ngày đầu. Tuy nhiên, theo ông Oliver Marquette, điều quan trọng không kém là các doanh nghiệp Việt Nam cũng nên chủ động tiếp cận thị trường sớm.
“Nếu bắt đầu ngay từ bây giờ, các doanh nghiệp sẽ có thời gian học hỏi và thích nghi trước khi thị trường phát triển mạnh hơn. Đó sẽ là lợi thế rất lớn trong tương lai”, ông nhấn mạnh.