Mới đây, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh đã ban hành Quyết định cho Công ty Cổ phần Năng lượng và Môi trường Hồ Chí Minh thuê 50.438,7 m² đất tại xã Châu Pha để triển khai dự án Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ đốt, phát điện. Đây là một trong những dự án góp phần thực hiện chủ trương chuyển đổi công nghệ xử lý chất thải của TP.HCM theo hướng giảm chôn lấp, tăng tỷ lệ đốt rác phát điện.
Theo quyết định của UBND TP.HCM, khu đất thực hiện dự án được thu hồi từ quỹ đất do Chi nhánh Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu quản lý và giao cho doanh nghiệp thuê để xây dựng nhà máy xử lý chất thải bằng công nghệ đốt phát điện.
Dự án có thời hạn thuê đất 49 năm kể từ ngày quyết định có hiệu lực, với hình thức trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê. Theo chính sách ưu đãi đầu tư, doanh nghiệp được miễn tiền thuê đất 12 năm 10 tháng, bao gồm thời gian xây dựng cơ bản và thời gian hưởng ưu đãi đối với dự án thuộc ngành nghề ưu đãi đầu tư tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.
TP.HCM từng bước hiện thực hóa mục tiêu biến rác thành nguồn năng lượng thông qua các dự án đốt rác phát điện. Trong ảnh: Khu xử lý chất thải tập trung Tóc Tiên tại xã Châu Pha. Ảnh: Lê Bình.
Việc cho thuê đất được thực hiện trên cơ sở kết quả đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất. Trước đó, dự án đã được UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (trước khi sáp nhập) phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư vào tháng 5/2025 và được điều chỉnh tên nhà đầu tư vào tháng 3/2026.
Thông tin ban đầu, nhà máy được thiết kế có công suất xử lý 1.000 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày đêm, gồm 2 lò đốt, 2 hệ thống xử lý khí thải, bụi và tua-bin phát điện với công suất khoảng 20 MW. Nguồn rác phục vụ nhà máy được thu gom trong phạm vi địa bàn khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu.
Dự án sử dụng công nghệ đốt rác hiện đại, có khả năng xử lý cả rác sinh hoạt chưa được phân loại tại nguồn. Các thiết bị công nghệ chính có nguồn gốc hoặc được chuyển giao từ các nước thuộc nhóm G7. Đồng thời, khí thải, nước thải, bụi, tiếng ồn và mùi phát sinh phải đáp ứng quy chuẩn môi trường. Nước thải sau xử lý được ưu tiên tuần hoàn, tái sử dụng trong nhà máy, trong khi tro xỉ phát sinh phải được tái chế hoặc xử lý theo quy định, không được chôn lấp trong khuôn viên dự án.
Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan xác định giá đất, tổ chức bàn giao mốc giới ngoài thực địa, hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Đồng thời, doanh nghiệp có trách nhiệm đưa đất vào sử dụng đúng tiến độ dự án, nếu chậm triển khai hoặc sử dụng sai mục đích sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về đất đai.
Việc TP.HCM tiếp tục bổ sung dự án điện rác diễn ra trong bối cảnh áp lực xử lý chất thải ngày càng lớn. Mỗi ngày, thành phố phát sinh khoảng 13.000-14.000 tấn rác sinh hoạt, tương đương gần 5 triệu tấn mỗi năm.
Trong nhiều năm, phần lớn lượng rác vẫn được xử lý bằng phương pháp chôn lấp, khiến các khu xử lý như Đa Phước và Tây Bắc luôn chịu áp lực lớn về quỹ đất, môi trường và chi phí vận hành.
Phát triển các nhà máy điện rác được kỳ vọng sẽ giúp TP.HCM từng bước giảm dần tỷ lệ chôn lấp, tăng khả năng thu hồi năng lượng từ chất thải và nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn. Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải của thành phố.