Tìm giải pháp thu hút tài chính hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu

Cùng dự có ông Alok Shama, Chủ tịch COP26; ông Rick Duke, phó đặc phái viên Tổng thống Mỹ về biến đổi khí hậu; ông Mark Carney, Chủ tịch Liên minh GFANZ; ông Frans Timmermans, Phó Chủ tịch Ủy ban Châu Âu; đại diện các ngân hàng phát triển đa phương và các định chế tài chính (Ngân hàng thế giới; Ngân hàng Phát triển châu Á; Ngân hàng HSBC, Ngân hàng Citi, Ngân hàng Standard Chartered, Ngân hàng Shinhan, Ngân hàng Mizuho, Ngân hàng Deutsche Bank…); các thành viên Đoàn công tác của Việt Nam tại COP27.

Theo ông Mark Carney, Chủ tịch Liên minh GFANZ những cam kết Việt Nam về biến đổi khí hậu, đặc biệt là cam kết phát thải ròng bằng “0” là cam kết tham vọng chuyển đổi năng lượng hóa thạch. Hội nghị bàn tròn là cơ hội để các định chế tài chính trao đổi về các cơ hội cũng như tháo gỡ các vướng mắc trong triển khai tài chính xanh, bền vững tại Việt Nam.

Phát biểu tại Hội nghi, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết: Việt Nam cam kết sẽ tiến hành chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu và mong muốn GFANZ sẽ hỗ trợ đẩy nhanh hơn nữa quá trình này. Để đóng góp vào mục tiêu giữ nhiệt độ toàn cầu tăng không quá 1,5 độ C và phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, Việt Nam cần làm chủ công nghệ sản xuất khí Hydro, amoniac xanh, cách thức vận chuyển và lưu trữ năng lượng; giải pháp đảm bảo lưới điện bền vững rữ.

Việt Nam có đường bở biển dài có bờ biển dài, nhiều tiềm năng điện gió ngoài khơi và các nguồn năng lượng tái tạo khác rất dồi dào. Mặc dù vậy, chưa nói đến kinh phí đầu tư điện gió, quá trình chuyển đổi có thể gây khó khăn về đảm bảo việc làm cho người lao động. Các nước phát triển cũng cần làm rõ cam kết tài chính 100 tỷ USD dành cho ứng phó BĐKH, không chỉ tập trung vào chuyển đổi năng lượng mà còn dùng cho nhiều mục tiêu ứng phó với biến đổi khí hậu khác. Theo lộ trình chuyển đổi của Việt Nam, nên chia theo từng bước tận dụng hiệu quả các nguồn tài chính và dần mở rộng phạm vi trong những giai đoạn tiếp theo. Xét đến quy mô và cơ hội, Việt Nam kỳ vọng sẽ tập trung vào điện gió, hydrogen, ưu tiên cho nhu cầu trong nước và có thể xuất khẩu.

Theo ông Frans Timmermans, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu cho rằng việc chuyển đổi đảm bảo công bằng và quan tâm tới những người bị ảnh hưởng. Việt Nam cần tạo ra môi trường hấp dẫn để các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài có thể tham gia hỗ trợ quá trình chuyển đổi.

Tại Hội nghị, đại diện các ngân hàng phát triển đa phương và các ngân hàng thương mại hang đầu trên thế giới đã cùng thảo luận với Đoàn công tác của Việt Nam các lĩnh vực chính có thể hợp tác trong tương lai, đồng thời đưa ra các cam kết mạnh mẽ đồng hành cùng Việt Nam chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu. Các bên tham dự Hội nghị cũng đã thống nhất về cách thức để xây dựng lộ trình đầu tư và các hoạt động nhằm cải thiện môi trường đầu tư.

Theo tổ chức Bloomberg, trong năm 2021, cùng với Ấn Độ, Brazil, Việt Nam là một trong số 10 nước thu hút được 50,4 tỷ đô la Mỹ tài chính xanh, chiếm 76% nguồn tài chính xanh cho thị trường mới nổi.

Đại diện Ngân hàng HSBC, bà Celine Herweijer cho biết, HSBC cam kết đồng hành với Việt Nam trong quá trình chuyển dịch năng lượng. Sau cam kết của Việt Nam tại COP26, HSBC đã thu xếp 12 tỷ đô la Mỹ cho riêng thị trường Việt Nam, và tới nay tiến độ giải ngân đạt được là khả quan. Các sản phẩm tài chính xanh như trái phiếu xanh sẽ thiết lập tiêu chuẩn cho khối tư nhân có thể tiếp cận nguồn vốn quốc tế phục vụ các mục tiêu tái cơ cấu các lĩnh vực theo hướng bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Các đại biểu cũng đề cập đến hỗ trợ của các chính phủ, khu vực tư nhân và định chế tài chính đối với JETP; các kế hoạch dài hạn thu hút đầu tư, điều kiện cần thiết để cấp vốn và xây dựng các dự án cụ thể.

Chủ tịch COP 26 Alock Shama kỳ vọng vào khả năng thu hút đầu tư tư nhân tại Việt Nam với điều kiện cần có 1 kế hoạch cụ thể. Minh chứng rõ nét là Lego, một trong những tập đoàn hàng đầu thế giới đã khởi công xây dựng một nhà máy sản xuất đầu tư hàng tỷ đô la tại Việt Nam. Đây là một trong những nhà máy không phát thải đầu tiên tại Việt Nam.

Bà Michele Wee, Tổng Giám đốc Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam cho biết Việt Nam đặt mục tiêu giảm thiểu phát thải khí nhà kính, xanh hóa các lĩnh vực kinh tế, thúc đẩy tiêu dùng bền vững và nâng cao khả năng chống chịu trong quá trình chuyển đổi. Việc huy động nguồn lực từ lĩnh vực nhà nước và tư nhân một cách hiệu quả để hỗ trợ tăng trưởng xanh là hết sức cần thiết. Nguồn vốn cần thiết cho quá trình chuyển đổi này là rất lớn. Đây là lĩnh vực mà các định chế tài chính như Standard Chartered có thể tư vấn cho chính phủ về mặt chính sách, theo chuẩn mực toàn cầu, từ đó thu hút nguồn vốn bền vững để phục vụ cho chiến lược ứng phó biế đổi khí hậu của Việt Nam và thúc đẩy quá trình chuyển đổi tạo ra những tác động tích cực cả về khía kinh tế lẫn xã hội cho người dân.

Trước đó trong khuôn khổ Hội nghị COP27 Bộ trưởng cũng đã có buổi làm việc song phương với các Ngân hàng Citi bank, Ngân hàng Standard Chartered.

Liên minh tài chính Glasgow vì mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (GFANZ) là một liên minh toàn cầu gồm nhóm các tập đoàn và ngân hàng hàng đầu cam kết hỗ trợ quá trình trung hòa các-bon, ứng phó với biến đổi khí hậu của các quốc gia trên thế giới.