TP.HCM thiết lập vùng phát thải thấp: Xe máy xăng có thể bị cấm tại trung tâm từ 2028

Khu vực dự kiến lập LEZ là những nơi có mật độ giao thông "ngạt thở" nhất thành phố, gồm các quận cũ: 1, 3, 5, 6, 8, 10, 11, Bình Thạnh, Tân Bình, Tân Phú và Phú Nhuận.

Lộ trình thực thi được đề xuất cụ thể như sau, 

Đầu năm 2027: Bắt đầu thu phí ô tô không đạt chuẩn Euro 4 khi vào trung tâm.

Tháng 7/2027: Khởi động kiểm định khí thải xe máy toàn thành phố để phân loại.

Tháng 9/2027: Xe máy không đạt chuẩn Euro 2 chính thức bị cấm vào vùng LEZ trong các khung giờ cao điểm (6-9h và 16-19h).

Năm 2028: "Kịch bản" mạnh tay nhất được áp dụng khi cấm toàn bộ xe máy chạy xăng lưu thông trong vùng trung tâm. Ô tô không đạt chuẩn Euro 4 cũng bị cấm cửa vào giờ cao điểm.

Đến năm 2030: Vùng LEZ mở rộng ra đến Vành đai 1, bao trùm các trục đường huyết mạch như Phạm Văn Đồng, Võ Văn Kiệt và khu vực quanh sân bay Tân Sơn Nhất.

Để tránh tình trạng "luật nằm trên giấy", thành phố dự kiến phủ dày hệ thống camera nhận diện biển số tại các cửa ngõ vùng LEZ. Hệ thống này sẽ tự động đối soát với dữ liệu đăng kiểm để phát hiện xe vi phạm. Sau một tháng nhắc nhở, cơ quan chức năng sẽ chính thức xử phạt từ tháng thứ hai.

Song song với các biện pháp hành chính, đề án đưa ra "gói đòn bẩy" kinh tế để người dân chuyển đổi sang xe điện, hộ nghèo/cận nghèo, tại Côn Đảo và Cần Giờ được hỗ trợ 70-100% chi phí đổi xe mới.

Tài xế công nghệ, nhận trợ cấp trực tiếp 5 triệu đồng/xe và miễn các loại phí đăng ký, trước bạ đến hết năm 2028.

Doanh nghiệp vận tải, được hỗ trợ lãi suất đầu tư xe buýt, taxi điện và miễn phí sử dụng lòng đường, vỉa hè để lắp đặt trạm sạc.

Ông Bùi Hòa An, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, giải thích việc lùi thời hạn áp dụng tại trung tâm nhằm tạo khoảng nghỉ để chuẩn bị hạ tầng trạm sạc và đánh giá hiệu quả từ mô hình thí điểm tại Côn Đảo (hoàn thành năm 2026) và Cần Giờ (năm 2028).

Hiện nay, giao thông đường bộ đang "đóng góp" tới 88% lượng bụi mịn tại TP HCM – nơi có lượng phương tiện cao nhất cả nước với hơn 10 triệu xe máy và một triệu ô tô. Việc thiết lập vùng LEZ không chỉ nhằm mục tiêu môi trường mà còn là công cụ để điều tiết, giảm tình trạng ùn tắc kinh niên tại lõi đô thị.

"Lộ trình chuyển đổi xanh phải đi đôi với năng lực đáp ứng của hạ tầng và phương tiện công cộng", lãnh đạo Sở Xây dựng nhấn mạnh.

Chinh Hoàng