TP. Hồ Chí Minh kiểm soát khí thải xe máy, hướng tới giao thông xanh

Chuẩn bị khoảng 400 cơ sở kiểm định

Kiểm soát khí thải phương tiện là một nội dung trong lộ trình chuyển đổi giao thông xanh tại TP. Hồ Chí Minh. Theo thống kê của Sở Xây dựng, sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, thành phố có hơn 11,5 triệu xe mô tô, xe gắn máy đăng ký. Trong đó, xe máy điện có 175.148 chiếc, chỉ chiếm khoảng 1,5%.

Đáng chú ý, khoảng 51,18% xe mô tô, xe gắn máy đăng ký trên địa bàn thuộc nhóm có tiêu chuẩn khí thải dưới Mức 2. Cơ cấu phương tiện này đặt ra yêu cầu chuẩn bị đồng bộ giữa năng lực kiểm định, lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải và chính sách hỗ trợ người dân.

Ngày 22/10, ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, cho biết thành phố đã xác định được khoảng 400 đơn vị có đủ máy móc, thiết bị và nhân lực, sẵn sàng tham gia kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy từ ngày 01/07/2027.

Thành phố dự kiến hỗ trợ toàn bộ chi phí kiểm định khí thải lần đầu cho nhóm phương tiện này đến hết ngày 31/12/2028. Chính sách hướng đến giảm chi phí cho người dân trong giai đoạn đầu triển khai.

Theo Quyết định số 13/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ, TP. Hồ Chí Minh bắt đầu thực hiện từ ngày 01/07/2027.

Tiêu chuẩn khí thải được áp dụng theo thời gian sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu phương tiện. Cụ thể, xe từ năm 2008 đến hết năm 2016 áp dụng Mức 2; từ năm 2017 đến ngày 30/06/2026 áp dụng Mức 3; từ ngày 01/07/2026 trở đi áp dụng Mức 4.

Đề xuất vùng phát thải thấp, nâng dần yêu cầu về phương tiện

Cùng với công tác chuẩn bị kiểm định, TP. Hồ Chí Minh đang xây dựng dự thảo nghị quyết của HĐND thành phố về lộ trình chuyển đổi, chính sách phát triển giao thông xanh và vùng phát thải thấp.

Theo dự thảo, thành phố dự kiến thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực trung tâm hiện hữu rộng 930 ha và Khu đô thị mới Thủ Thiêm từ ngày 01/01/2028 đến hết ngày 31/12/2029. Từ ngày 01/01/2030, phạm vi dự kiến mở rộng ra khu vực nằm trong Vành đai 2.

Yêu cầu về khí thải đối với phương tiện lưu thông trong các khu vực này được đề xuất nâng dần. Từ ngày 01/01/2030, xe mô tô, xe gắn máy của cá nhân, tổ chức không kinh doanh vận tải phải đạt tiêu chuẩn khí thải Mức 3 trở lên; từ ngày 01/01/2032 phải đạt Mức 4 trở lên.

Đến ngày 01/01/2035, nhóm phương tiện này được đề xuất chuyển sang sử dụng năng lượng sạch, trừ phương tiện đặc thù.

Đối với xe máy hai bánh hoạt động trên các nền tảng công nghệ để chở khách, giao hàng, dự thảo đề xuất chuyển toàn bộ sang sử dụng năng lượng sạch từ ngày 01/01/2030 trên địa bàn thành phố.

Cùng mốc thời gian này, xe mô tô, xe gắn máy của cán bộ, công chức, viên chức thuộc cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và tổ chức chính trị – xã hội cũng được đề xuất sử dụng năng lượng sạch. Phương tiện của cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập phải sử dụng năng lượng sạch hoặc công nghệ hybrid, trừ phương tiện đặc thù.

Theo định hướng trong dự thảo, từ năm 2040, toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ lưu thông trong vùng phát thải thấp, kể cả phương tiện đặc thù, phải sử dụng năng lượng sạch.

Các mốc chuyển đổi và phạm vi vùng phát thải thấp nêu trên hiện là nội dung đề xuất trong dự thảo nghị quyết. Việc chuẩn bị mạng lưới kiểm định và chính sách hỗ trợ chi phí là những bước tạo cơ sở để thành phố triển khai kiểm soát khí thải, từng bước thực hiện mục tiêu giảm ô nhiễm không khí từ hoạt động giao thông.