Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi Nghị định 48/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực

Nghị định này bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và Giấy phép môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thực hiện thủ tục môi trường của doanh nghiệp.

Dưới đây là các điểm cốt lõi mà doanh nghiệp cần lưu ý khi quy định của Nghị định 48/2026/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 08/2022/NĐ-CP) chính thức có hiệu lực từ ngày 29/01/2026:

1. Quy định mới về Giấy phép môi trường (GPMT)

Đây là thay đổi quan trọng nhất ảnh hưởng trực tiếp đến hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp:

• Bãi bỏ hình thức "Cấp đổi" GPMT: Theo Luật số 146/2025/QH15 và Nghị định 48/2026/NĐ-CP, thủ tục cấp đổi GPMT đã bị bãi bỏ để thống nhất hệ thống pháp luật.

• Tích hợp và Chia tách GPMT: * Các dự án/cơ sở có cùng chủ đầu tư, cùng địa điểm hoặc địa điểm liền kề và dùng chung hệ thống xử lý chất thải có thể được tích hợp vào một GPMT.

  • Nếu doanh nghiệp có nhu cầu chia tách dự án, các đơn vị mới sau khi chia tách được kế thừa nội dung GPMT cũ nhưng phải thực hiện thủ tục cấp mới/điều chỉnh/đăng ký môi trường trong vòng 06 tháng.

• Thời hạn chuyển đổi: Các doanh nghiệp đang dùng GPMT thành phần (như Giấy phép xả thải, Xác nhận hoàn thành công trình môi trường...) không xác định thời hạn chỉ được sử dụng đến hết ngày 31/12/2026. Từ 01/01/2027, các giấy phép này sẽ không còn giá trị pháp lý.

2. Thay đổi trong Đánh giá tác động môi trường (ĐTM)

• Dự án đầu tư theo giai đoạn: Nghị định bổ sung quy định cụ thể về việc lập báo cáo ĐTM cho các dự án phân kỳ hoặc dự án thành phần, giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc triển khai vốn và xây dựng.

• Tham vấn trong ĐTM: Quy trình tham vấn cộng đồng và các bên liên quan được siết chặt hơn về trách nhiệm và tính minh bạch.

• Thay đổi sau phê duyệt: Làm rõ trách nhiệm của chủ dự án khi có những thay đổi về quy mô, công suất hoặc công nghệ so với báo cáo ĐTM đã được phê duyệt.

3. Ngưỡng lưu lượng bắt buộc lập hồ sơ cấp phép

Nghị định 48/2026/NĐ-CP làm rõ các ngưỡng xả thải mà doanh nghiệp phải thực hiện GPMT:

• Nước thải sinh hoạt: Xả ra môi trường với tổng lưu lượng từ 50 m³/ngày trở lên (thay vì 20 m³/ngày theo quy định cũ).

• Bụi, khí thải: Xả ra môi trường với tổng lưu lượng từ 5.000 m³/giờ trở lên (thay vì 1.000 m³/ngày theo quy định cũ).

4. Quản lý chất thải nguy hại (CTNH) và Tái chế

• Ưu tiên kinh tế tuần hoàn: Bổ sung các quy định khuyến khích tái chế pin xe điện, tấm quang năng và chất thải điện tử.

• Vận chuyển và xử lý: Điều chỉnh một số quy định về phương tiện vận chuyển CTNH và yêu cầu các cơ sở xử lý phải phù hợp với quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia/tỉnh.

5. Cải cách thủ tục hành chính

• Thực hiện online: Toàn bộ quy trình điều chỉnh GPMT và các thủ tục liên quan được thực hiện chủ yếu qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến toàn trình, giúp doanh nghiệp giảm chi phí và thời gian đi lại.

• Phân cấp mạnh mẽ: Tăng thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh trong việc thẩm định ĐTM và xử lý ô nhiễm đất, giúp rút ngắn thời gian chờ đợi phê duyệt từ Trung ương.

Do năm 2026 là "năm bản lề" để chuyển đổi các giấy phép cũ, doanh nghiệp nên chủ động rà soát hồ sơ ngay từ bây giờ để tránh tình trạng quá tải hệ thống vào cuối năm hoặc rủi ro bị xử phạt do giấy phép hết hiệu lực.