TP.HCM xanh hóa giao thông: [Bài 2] Xe điện dần trở thành lựa chọn thực tế

Người đi làm tính lại bài toán chi phí

Chiều cuối tuần, tại một cửa hàng xe điện trên đường Quang Trung (phường Gò Vấp), lượng người đến xem xe đông hơn hẳn so với vài tháng trước. Khác với trước đây, khách hàng không chỉ là phụ huynh mua xe cho con đi học mà còn có nhiều người đi làm đến tìm hiểu các dòng xe điện để thay thế xe máy chạy xăng.

Chị Ái Ly, chủ cửa hàng cho biết, lượng khách trong vài tuần gần đây tăng rõ rệt, đặc biệt là sau khi giá xăng tiếp tục tăng. Nếu trước đây người đến xem xe chủ yếu chỉ hỏi giá rồi về, thì nay khách hỏi rất kỹ. Các kênh tư vấn của cửa hàng cũng phải làm việc hết công suất để giải đáp các thắc mắc về xe điện cho khách hàng có nhu cầu.

“Khách đắn đo nhất về thời gian sạc, độ bền pin, chi phí và việc giữ xe ở chung cư hay nơi làm việc có tiện hay không. Lúc trước mỗi tháng mình bán được 6-10 chiếc, nhưng chỉ vài tuần trở lại đây, cửa hàng đã bán được vài chục chiếc xe”, chủ cửa hàng này cho biết.

Theo các cửa hàng khác, lượng khách đến tìm hiểu xe điện trong những tuần gần đây tăng rõ rệt, đặc biệt là nhóm khách hàng trong độ tuổi đi làm. Anh Nguyễn Hoàng Minh, nhân viên kỹ thuật làm việc tại khu vực Suối Tiên cho biết, anh đang cân nhắc đổi xe sau nhiều tuần chi phí xăng tăng liên tục. Quãng đường từ nhà đến nơi làm việc của anh gần 20 km, trước đây tiền xăng mỗi ngày chỉ ở mức 35.000 - 40.000 đồng, nhưng hiện nay đã tăng đáng kể.

“Theo tôi tính, mỗi tháng tiền xăng gần bằng tiền trả góp một chiếc xe điện. Nếu tính lâu dài thì đi xe điện vẫn rẻ hơn. Trước đây tôi nghĩ xe điện chỉ phù hợp với học sinh, nhưng giờ thấy nhiều người đi làm cũng bắt đầu chuyển sang nên tôi cũng cân nhắc”, anh Minh nói.

Nhiều lao động tự do cũng bắt đầu tính lại cách di chuyển. Anh Tiến, tài xế của một hãng xe công nghệ tại phường Bình Thạnh cho biết chi phí xăng hiện nay chiếm phần lớn thu nhập mỗi ngày, nên anh đang tìm hiểu các dòng xe điện để giảm chi phí.

“Trước đây chỉ quan tâm chạy nhiều đơn để có tiền, bây giờ phải tính thêm tiền xăng. Trước đây mình rất đắn đo việc chuyển sang xe điện vì mất thời gian sạc, nơi giữ xe… Nhưng tình hình chi phí nguyên liệu tăng cao thế này thì buộc mình phải tính toán lại nghiêm túc. Nếu mỗi ngày tiết kiệm được vài chục nghìn thì một tháng cũng tiết kiệm được khá nhiều”, anh Tiến nói.

Không chỉ xe máy điện, thị trường ô tô điện tại TP.HCM cũng bắt đầu có dấu hiệu tăng nhiệt, đặc biệt ở nhóm người đi làm có thu nhập ổn định và thường xuyên di chuyển trong nội đô.

Hiện, TP.HCM đã có gần 87.000 xe máy điện và hơn 39.000 ô tô điện. Con số này dự kiến sẽ tăng nhanh trong thời gian tới khi các chính sách hỗ trợ được thực thi và xu thế chuyển đổi xanh được áp dụng mạnh mẽ. Ảnh: Lê Bình.

Anh Trần Quốc Duy, làm việc tại một công ty logistics ở phường Thủ Đức cho biết, anh đã bắt đầu tìm hiểu ô tô điện từ cuối năm ngoái, nhưng phải đến khi giá xăng liên tục tăng trong thời gian gần đây thì mới thực sự tính đến chuyện đổi xe.

“Trước đây mình chỉ nghĩ xe điện phù hợp với người đi ít. Nhưng bây giờ tiền xăng mỗi tháng quá cao, trong khi chi phí sạc điện thấp hơn nhiều. Nếu tính 3-5 năm thì đi ô tô điện có khi lại tiết kiệm hơn xe xăng”, anh Duy nói.

Trước quy định TP.HCM sẽ siết chặt các phương tiện giao thông vào nội đô trong thời gian tới, nhiều người cho rằng, việc chuyển dần sang xe điện trong thời gian này là phương án tiện đôi đường.

Hoàn thiện hạ tầng cho xe điện

Thời gian gần đây, TP.HCM đang chuẩn bị hạ tầng và chính sách cho quá trình chuyển đổi sang phương tiện thân thiện với môi trường, đặc biệt là với xe máy điện - loại phương tiện có khả năng thay đổi thói quen di chuyển nhanh nhất.

Ông Đỗ Ngọc Hải, Trưởng phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình (Sở Xây dựng TP.HCM) cho biết, từ đầu năm 2026, thành phố đã đẩy nhanh việc bố trí các vị trí lắp đặt tủ đổi pin và trạm sạc cho xe điện, trước mắt tập trung ở khu vực trung tâm và các tuyến giao thông có mật độ di chuyển cao.

Vấn đề trụ sạc, đổi pin không còn là "điểm thắt" trong việc phát triển giao thông xanh tại TP.HCM và lựa chọn khó của người dân khi quyết định chuyển xe xăng sang xe điện. Ảnh: Lê Bình.

“Riêng với xe máy điện, thành phố đã công bố 337 vị trí có thể lắp đặt tủ đổi pin với tổng số hơn 800 tủ, phân bố từ khu vực trung tâm đến các trục đường lớn và khu dân cư đông đúc. Mục tiêu là người dân có thể tìm thấy điểm đổi pin hoặc sạc điện trong phạm vi di chuyển hằng ngày”, ông Hải cho biết.

Các vị trí lắp đặt đều phải đáp ứng nhiều tiêu chí như không lấn chiếm vỉa hè, không che chắn lối ra vào nhà dân, bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy và phù hợp với hạ tầng giao thông hiện hữu. Danh mục vị trí cũng được công khai để nhiều doanh nghiệp có thể tham gia đầu tư, tránh tình trạng độc quyền.

Thời gian gần đây, trên nhiều tuyến đường trung tâm TP.HCM, hình ảnh các tủ đổi pin cho xe máy điện xuất hiện ngày càng phổ biến. Chỉ với vài thao tác đơn giản, người sử dụng có thể đổi pin trong vài phút thay vì phải chờ sạc hàng giờ như trước. Điều này được xem là yếu tố quan trọng nhất khiến người dân bắt đầu nghiêm túc cân nhắc chuyển sang xe điện.

Anh Ngọc Danh, một tài xế công nghệ hoạt động tại khu vực Bình Thạnh cho biết, trước đây anh từng nghĩ xe điện không phù hợp với người phải di chuyển liên tục. Nhưng khi các tủ đổi pin bắt đầu xuất hiện nhiều hơn, suy nghĩ đó bắt đầu thay đổi.

“Nếu phải sạc 1-2 tiếng mỗi lần thì ít dám chuyển sang xe điện để chạy dịch vụ. Nhưng giờ chỉ cần vài phút là đổi pin xong thì cũng giống như đổ xăng. Nếu hệ thống phủ rộng hơn nữa, chắc chắn sẽ có nhiều tài xế chuyển sang xe điện”, anh Danh nói.

Không chỉ tài xế công nghệ, nhiều người dân sống tại khu vực trung tâm cũng cho biết việc tìm trạm sạc hoặc tủ đổi pin hiện nay đã thuận tiện hơn trước. Anh Minh Hùng, ngụ phường Sài Gòn cho biết anh thường xuyên tra cứu các điểm sạc hoặc tủ đổi pin thông qua bản đồ trực tuyến trước khi quyết định đổi xe.

“Trước đây mình sợ nhất là đi giữa đường hết pin mà không biết sạc ở đâu. Nhưng giờ các điểm sạc xuất hiện nhiều hơn, lại có thể tra cứu trên điện thoại nên cũng yên tâm hơn. Trong lúc giá xăng tăng liên tục như hiện nay thì đi xe điện tiết kiệm được khá nhiều”, anh Hùng cho biết.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, hiện nay thành phố đã có khoảng 100.000 xe máy điện, hơn 300 trụ sạc nhanh và hàng trăm điểm đổi pin công cộng. Con số này vẫn còn thấp so với nhu cầu thực tế, nhưng tốc độ phát triển hạ tầng đang được đẩy nhanh để theo kịp xu hướng chuyển đổi phương tiện của người dân.

Giữa nhiều lợi ích của xe điện, nhất là trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, người dân dần có thiện cảm hơn về xe điện. Ảnh: Lê Bình.

Đáng chú ý, việc phát triển hạ tầng xe điện không chỉ dừng ở các trạm sạc nhỏ lẻ mà đang được đưa vào một đề án lớn hơn về kiểm soát khí thải giao thông. Theo đề án này, từ năm 2029, 100% xe máy vận tải công nghệ trên địa bàn TP.HCM (ước tính khoảng 400.000 xe) sẽ chuyển sang sử dụng điện. Đến năm 2030, thành phố dự kiến có khoảng 1,2 triệu xe máy điện, kéo theo nhu cầu rất lớn về trạm sạc và hệ thống đổi pin công cộng.

Đến ngày 30/4/2026, TP.HCM dự kiến sẽ cấp phép khoảng 3.000 tủ đổi pin tại các vị trí đã được phê duyệt. Con số này có thể tăng lên khoảng 20.000 tủ vào cuối năm nếu nhu cầu sử dụng xe điện tiếp tục tăng. Với ô tô điện, thành phố đã cấp phép 58 trạm sạc với hơn 200 vị trí đỗ xe tích hợp trụ sạc.