Ngày 11/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định số 3185/QĐ-BNNMT về Kế hoạch cải cách hành chính trọng tâm giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch đặt ra mục tiêu xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Kế hoạch tập trung hoàn thiện tổ chức bộ máy, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đổi mới căn bản phương thức quản lý, điều hành của Bộ. Chuyển đổi số, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo được xác định là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị, tăng cường công khai, minh bạch và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp.
Các nhiệm vụ được triển khai đồng bộ trên 6 nội dung: cải cách thể chế; cải cách thủ tục hành chính; cải cách tổ chức bộ máy; cải cách chế độ công vụ; cải cách tài chính công; xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số.
Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo
Điểm xuyên suốt trong Kế hoạch là chuyển mạnh tư duy từ quản lý hành chính sang phục vụ, xác định người dân là trung tâm, chủ thể và mục tiêu của cải cách. Hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị không chỉ được đánh giá bằng số lượng nhiệm vụ hoàn thành mà còn phải được đo bằng chất lượng phục vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Trong giai đoạn 2026-2027, Bộ đặt mục tiêu 100% thủ tục hành chính do Bộ thực hiện có đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; tỷ lệ cấp kết quả giải quyết thủ tục hành chính điện tử đạt 100%; 95% người dân, doanh nghiệp đánh giá hài lòng khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Đến giai đoạn 2028-2030, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp về tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính và Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước thuộc Bộ đều phấn đấu đạt tối thiểu 95%.
Để đạt được mục tiêu này, Bộ sẽ kiểm soát chặt chẽ quy định về thủ tục hành chính ngay từ khâu xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Thủ tục mới chỉ được ban hành khi thực sự cần thiết, bảo đảm đơn giản, dễ hiểu và dễ thực hiện.
Các thủ tục rườm rà, chồng chéo, thành phần hồ sơ không cần thiết tiếp tục được rà soát, cắt giảm. Mẫu đơn, tờ khai và giấy tờ chứng thực sẽ được tích hợp, đơn giản hóa; các thông tin trùng lặp được hạn chế trên cơ sở khai thác dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Phương thức cung cấp dịch vụ công cũng được đổi mới toàn diện, chuyển từ “bị động” sang “chủ động phục vụ”, không phụ thuộc vào địa giới hành chính và từng bước dựa hoàn toàn trên dữ liệu. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính được xây dựng, nâng cấp theo mô hình tập trung, tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, giúp người dân và doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đối thoại cùng doanh nghiệp, thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính. Ảnh: Tùng Đinh.
Cùng với đơn giản hóa thủ tục, Bộ sẽ tăng cường kiểm tra trách nhiệm thực thi công vụ của công chức, viên chức; xử lý kịp thời các hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ.
Tháo gỡ điểm nghẽn, vận hành bộ máy theo “6 rõ, 3 dễ”
Cải cách thể chế được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn, bất cập pháp lý trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Mục tiêu là hình thành môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn, có chi phí tuân thủ thấp, qua đó thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và khởi nghiệp sáng tạo.
Bộ sẽ chủ động rà soát những vướng mắc phát sinh trong quá trình phân cấp, phân quyền và sắp xếp tổ chức bộ máy; kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản liên quan, tránh khoảng trống pháp lý ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước cũng như hoạt động của người dân, doanh nghiệp.
Các điều kiện đầu tư, kinh doanh không cần thiết, chồng chéo, không rõ ràng hoặc không còn phù hợp sẽ tiếp tục được cắt giảm, đơn giản hóa. Phương thức quản lý từng bước chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn với nâng cao chất lượng kiểm tra chuyên ngành và giảm gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp.
Bộ cũng sẽ hoàn thiện hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của ngành, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, không chồng chéo và vận hành thông suốt từ Trung ương đến cơ sở. Việc hướng dẫn tổ chức các cơ quan chuyên môn về nông nghiệp và môi trường tại địa phương tiếp tục được triển khai, trong đó chú trọng nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, nhất là trong lĩnh vực đất đai.
Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm tra, giám sát, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Việc phân công nhiệm vụ được thực hiện theo tiêu chí “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; đồng thời hướng tới mục tiêu “3 dễ”: dễ triển khai, dễ kiểm tra và dễ đánh giá.
Gắn với tổ chức bộ máy là đổi mới chế độ công vụ. Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện vị trí việc làm, bảo đảm đúng người, đúng việc; đổi mới đánh giá cán bộ theo hướng xuyên suốt, liên tục, đa chiều, định lượng và dựa trên kết quả, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.
Kết quả đánh giá sẽ là căn cứ quan trọng để bố trí, sử dụng, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng và sàng lọc đội ngũ. Đồng thời, Bộ nghiên cứu cơ chế phát hiện, thu hút, trọng dụng nhân tài, nhất là cán bộ trẻ, cán bộ khoa học và người có trình độ chuyên môn cao; khuyến khích cán bộ đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Dữ liệu số tạo nền tảng cho cải cách
Chuyển đổi số được xác định là nền tảng để thay đổi phương thức quản lý và nâng cao chất lượng phục vụ. Bộ sẽ tập trung phát triển hạ tầng số, nền tảng số và hệ thống dữ liệu ngành nông nghiệp và môi trường theo hướng tập trung, thống nhất, an toàn; thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các lĩnh vực và với Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Giai đoạn 2026-2027, Bộ đặt mục tiêu hoàn thành và đưa vào sử dụng thống nhất 100% nền tảng số quốc gia, nền tảng số dùng chung của ngành theo kế hoạch; 100% đơn vị trực thuộc Bộ đạt cấp độ 3 về mức độ trưởng thành trong quản trị dữ liệu.
Bộ đặt mục tiêu hoàn thành và đưa vào sử dụng thống nhất 100% nền tảng số quốc gia, nền tảng số dùng chung của ngành theo kế hoạch. Ảnh: AI
Đến năm 2030, tỷ lệ khai thác, sử dụng lại thông tin, dữ liệu đã được số hóa trong giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công phấn đấu đạt 90%; tỷ lệ thanh toán trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt 80%. Toàn bộ đơn vị trực thuộc Bộ phấn đấu đạt cấp độ 4 về mức độ trưởng thành trong quản trị dữ liệu và cung cấp dữ liệu mở đúng chuẩn.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục số hóa, làm sạch và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu, nhất là dữ liệu đất đai. Bộ đồng thời từng bước thiết lập, hoàn thiện hệ thống dữ liệu thị trường nông sản, nguồn thải, tài nguyên nước và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm dữ liệu được quản lý theo yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.
Cùng với đó, Bộ sẽ tích hợp trợ lý ảo vào các nền tảng điều hành, tác nghiệp; phát triển hệ thống thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành; hoàn thiện trục liên thông văn bản thành nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu số. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ được ứng dụng sâu hơn trong quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phát triển nông nghiệp, phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Để các mục tiêu đi vào thực chất, Bộ yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trực tiếp chỉ đạo xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch cải cách hành chính hằng năm. Kết quả cải cách được gắn với công tác thi đua, khen thưởng và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ; các đơn vị, cá nhân thực hiện không nghiêm túc hoặc để nhiệm vụ chậm tiến độ sẽ bị xem xét trách nhiệm.
Với mục tiêu rõ ràng, chỉ tiêu cụ thể và trách nhiệm được phân công đến từng đơn vị, Kế hoạch giai đoạn 2026-2030 tạo nền tảng để Bộ Nông nghiệp và Môi trường chuyển mạnh sang phương thức quản trị hiện đại, dựa trên dữ liệu, hướng tới một nền hành chính công khai, minh bạch và chủ động phục vụ.